Risico-inventarisatie & -valuatie (RI&E)

De risico-inventarisatie en -evaluatie is de basis voor een goed arbeidsomstandighedenbeleid. In het verleden vonden werkgevers het allemaal maar lastig. Voor meer dan 50% van de werkgevers is dat nog zo. Ondanks dat sociale partners wat ik noem de (branche)afvinklijstjes hebben bedacht. Deskundigen als Wim van Alphen en Dick Oosthuizen vragen zich in een kritisch artikel af: “zijn er nog wel goede RI&E’s?” (NVVK, juli 2014). Hun conclusie: “zijn er onder de huidige voorwaarden eigenlijk nog wel goede RI&E’s mogelijk?” De kwaliteit is in ieder geval te verbeteren door de afvinklijstjes te verlaten. Nu hebben wij niets tegen checklists, maar dan alleen als hulpmiddel. Een risico-inventarisatie gaat namelijk niet alleen over het oplossen / beheersen van risico’s, maar gaat ook over de borging van het ‘arbozorgsysteem’. Wij integreren arbeidsrisico’s met met het arbozorgsysteem. De evaluatie van arbeidsrisico’s en zorgsysteem worden ook verschillend beoordeeld. Hoe doen we dat?

Voor bedrijven die geen risico-inventarisatie en -evaluatie met plan van aanpak hebben, gaan de boetes flink omhoog. Maar dat niet alleen: ook wanneer SZW constateert dat de RI&E ontbreekt, kan dit feit nu ook een boete opleveren.

De risicofactoren die in het Arbobesluit zijn opgenomen, kunnen als leidraad dienen. De volgende afbeelding zijn de belangrijkste risicofactoren samengevat.

Risicofactoren volgens Arbobesluit.

Naast de groepen risicofactoren moeten we ook nog de informatie boven tafel krijgen. De belangrijkste informatiebron vormen de werknemers zelf. Tenslotte mogen we aannemen dat zij de deskundigen zijn als het over de werkinhoud gaat. Het is dus zaak om de werknemers expliciet te betrekken bij het inventariseren van de arbeidsrisico’s. Daarnaast staan ons tal van informatiebronnen ter beschikking. In de volgende afbeelding een samenvatting.

Informatiebronnen voor de inventarisatie

Bovenstaande informatiebronnen behoren tevens tot het ‘arbozorgsysteem’. Wanneer die bronnen onvoldoende informatie leveren, is dat op zich al een risicofactor en worden ook als zodanig beoordeeld. Een systematiek die wij hanteren ziet er als volgt uit:

Tabel evaluatie zorgsysteem onderwerpen.

Een zorgsysteem beschrijft feitelijk de feitelijke toestand afgezet tegen de gewenste toestand. De gewenste toestand kan onder andere beschreven worden aan de hand van regelgeving, (wettelijke) (ISO-NEN) normen etc. Daarnaast bestaan er multidisciplinaire richtlijnen, opgesteld door de vier organisaties die de vier (gecertificeerde) kerndeskundige vertegenwoordigen: Hoofdveiligheidskundigen (HVK), Arbeidshygiënisten, A&O-psychologen en bedrijfsartsen. De multidisciplinaire richtlijnen zijn te beschouwen als de stand van de techniek en wetenschap, zoals bedoeld in artikel 3, Arbowet en hebben dus een normatief karakter. Dat neemt niet weg dat een bedrijf zelf ook normen / procedures kan beschrijven voor de gewenste werksituatie.

De belangrijkste voorwaarde voor een goed arbobeleid is dat het management, directie evenals werknemers zich volledig conformeren aan het geformuleerde beleid en dat ook zo uitvoeren. Onderstaande cartoon laat zien dat het hebben van een RI&E (afvinklijstje) geen garantie is voor een goed arbeidsomstandighedenbeleid.

Meer informatie en een oriënterende intake leveren we kosteloos. Neem contact https://arbo-advies.org/voorbeeld-pagina/ met ons op.